Osmanlı Türkçesi rehberi

Sık sorulan sorular

Dil, alfabe, kelime anlamı ve sözlük kullanımı hakkında en sık karşılaşılan sorulara kısa yanıtlar.

Bu sayfa, okumaya başlarken karşılaşabileceğiniz soruları yanıtlar. Tarihî bilgiyle sözlüğün kullanımına ilişkin açıklamalar ayrı kaynaklara dayanır.

Sorular ve yanıtlar

Osmanlıca ve Osmanlı Türkçesi aynı şeyi mi anlatır?

Evet, genellikle aynı tarihî dil dönemi için kullanılır. “Osmanlı Türkçesi” adı, bu dönemin Türkçeyle ilişkisini daha açık gösterir. Terimin yalnız saray çevresinin dilini anlattığını düşünmek doğru olmaz.

Osmanlıca, Arapça mıdır?

Hayır. Arap harfleriyle yazılması, bir Türkçe metni Arapça yapmaz. Osmanlı Türkçesinde farklı dillerden alınmış kelimeler bulunur; okurken alfabe ile dil arasındaki ayrımı koruyun.

Harfleri öğrenmek okumak için yeterli mi?

Harfleri tanımak başlangıçtır. Sonraki adım, okuduğunuz kelimenin anlamını ve cümledeki görevini belirlemektir. Kısa bir metin seçin, sözlük anlamlarını karşılaştırın ve cümleyi yeniden okuyun.

Aynı kelimenin görünüşü neden değişebilir?

Harflerin kelimedeki yeri ve kullanılan yazı çeşidi görünüşü etkiler. Basılı bir örnek ile el yazısı aynı biçimde görünmeyebilir. Dijital bir aktarımı inceliyorsanız kullanılan yazım tercihlerini de kontrol edin.

Türkçe harflerle arama yapabilir miyim?

Evet. Lugat’ta Türkçe veya Osmanlıca yazabilirsiniz. Şapkalı harfler zorunlu değildir. Örneğin “asina” araması “âşinâ” maddesini bulur. Arama alanındaki klavye düğmesi Osmanlıca harfleri açar.

Kelimeyi bilmiyorum, anlamını biliyorum. Nasıl ararım?

Arama yerini “Anlam” seçin. Sonra bildiğiniz açıklamadan bir kelime veya kısa bir ifade yazın. Sonuçlardaki maddeleri açın ve anlamları karşılaştırın. Çok uzun bir açıklama yerine kısa bir ifadeyle başlamak daha kolaydır.

Bir kelimenin hangi anlamını seçmeliyim?

Metindeki cümleye uyan anlamı seçin. İlk sıradaki anlam her durumda uygun olmayabilir. Önceki ve sonraki cümleyi de okuyun. Lugat’taki “Sözlük anlamı” kaynak verisini, “Kısa açıklama” ise ayrı bir açıklamayı gösterir.

Kaydedilen kelimeler ve arama listeleri nerede tutuluyor?

Kaydedilen kelimeler ve arama geçmişi kullandığınız tarayıcıda saklanır. Başka bir cihaza kendiliğinden taşınmaz. Arama listeleri, bu tarayıcıda aradığınız kelimelerden oluşur. Listelerde en fazla beş kelime gösterilir.