tevşîh

Sözlük anlamı

1. 1
   süsleme, süslendirme; süslü elbise giydirme
2. 2
   ed. mukayyed kafiye ile şiir yazma; çifte kafiye
3. 3
   Kur’ân-ı usul, âdâb ve erkânı ile okuma
4. 4
   mevlid bahirleri arasında dînî ve tasavvufî mâhiyette kaside ve beste okuma. [aslı: mücevheratlı kuşak kuşatmadır]
5. 5
   müz. Türk dînî müziğinde bir şekildir ki Na’t-ı Peygamberî’ye verilmiş bir addır. Yalnız na’t tekkelerde ve başka yerlerde okunduğu halde tevşîh denilenler mevlid ve mi’râciyye arasında tegannî edilir. (Binâenaleyh “mevlid tevşîhi” demek, hatâdan sâlim değildir, çünkü mevlidde okunması âdet olmamış na’te sadece na’t denilmiştir). Tevşihler, Türk müziğinde pek çoktur; bir külliyat şeklinde de tab’ olunmuştur; durak evferi, devr-i kebir, çenber, zincir gibi büyük ölçülerle ölçülür. Güfte Farsça ve Arapça da olur. Mısrâlar müteaddid olup istenildiği kadar uzatılabilir. Mevzû bakımından da na’t den hiçbir farkı yoktur ve onun gibi peygamberimiz vasfındadır. Tevşîh, muvaşşah gibi klâsik Arap müziğinin en zengin şekillerinden biri olup, hâlen elimizde bu şekilde yüzlerce tevşîh vardır. Fakat Türk müziğindeki gibi dînî câmi müziğine mahsus bir şekil olmayıp beste forme’unun bir çeşit mukabili mâhiyetindedir