muhayyer-sünbüle
مخير سنبلهa.b.i.
Sözlük anlamı
- 1 müz. Türk müziğinin mürekkep makamlarındandır. En eski terkiplerden biridir. Eskiden sâdece “sünbüle” denilirdi. Makam, acem-aşîran, sabâ dizisinden birkaç ses ilâvesinden mürekkeptir. Sabâ ile, onun durağı olan dügâh (lâ) perdesinde kalır. Güçlüler birinci derecede sabâ’nın tiz durağı olan muhayyer (ince lâ), ikinci derecede hem acem-aşîrân’ın hem de sabâ’nın güçlüsü olan çârgâh (do) üçüncü derecede de acem-aşîrân’ın durağı olan acem-aşîrân veyâ acem “fa” dır. Dizisi umûmiyetle inici olarak seyreder. Donanımına, sâbâ’nın “si” koma ve “re” bakıyye bemolleri ârızaları konulur. Acem-aşîrân için, “si” küçük mücenneb bemolü, “re” bekar değişiklikleri yapılır. Fakat muhayyer-sünbüle eserlerin bir çoğunda evic perdesinin ziyâdece kullanıldığı görülüyor ki, bundan da, makamda bir muhayyer geçkisi yapmanın âdet olduğu mânâsı çıkarılabilir. Şu halde, sâdece “sünbüle” denilen makamın bu fark dolayısıyla muhayyer-sünbüle’den biraz başka olduğu ihtimal dâhilindedir.