kürdî

Sözlük anlamı

1. 1
   müz. Türk müziğinin üç numaralı basit makamı. Kürdî dörtlüsü ile pûselik beşlisinden ibârettir. Pûselik beşlisi ile dügâh’da durur. Güçlü -beşli ile dörtlünün birleştiği- nevâ’dır. Donanımda “si” küçük mücenneb bemolü mevcuttur. Dizisi umûmiyetle çıkıcı olarak seyreder. Orta sekizlideki sesleri -pestden tize doğru- şöyledir: dügâh, kürdî, çârgâh, nevâ, hüseynî, acem gerdâniye ve muhayyer. Şu şedleri isimli olarak kullanılmıştır: Kürdili hicazkâr (rast’da), ferahnümâ (yegâh’da) ve aşk-efzâ (hüseynî-aşîran’da); kürdî, son asırlarda kullanılmış ve bu yüzden bünyesi hakkında musikiseverlerce ihtilâfa düşülmüştür; halbuki en eski makamlardan biri olup, eskiden kullanılmakta idi. Nisbeten muahhar zamanlarda ise -çârgâhda olduğu gibi- şedleri ve mürekkepleri bol bol kullanılmış fakat asıl makama rağbet edilmemiştir. Bilhassa her makamın sonuna -pûselik beşlisi gibi- bir kürdî dörtlüsü ilâve edilerek pek çok kürdili makamlar terkîbedilmiştir.