ırâk

Sözlük anlamı

1. 1
   müz. Türk müziğinin en eski mürekkep makamlarındandır. Eskiden en çok kullanılan makamlardan olmasına rağmen, son asırda nâdiren kullanılmıştır. Bu makam, segâh dörtlüsünün ırak perdesindeki şeddi ile bir uşşak dörtlüsünün birleşmesinden meydana gelmiştir; bunlara ekseriyâ bir de nevâ perdesindeki pûselik dörtlüsü ilâve edilir. Makam segâh dörtlüsü ile ırak perdesinde kalır. Güçlüsü birinci derecede dügâh perdesidir. Donanımına “si” koma bemolü ile “fa” bakıyye diyezi konulur; pûselik dörtlüsü kullanılan yerde “fa” sesi bekar yapılır. Irak, çıkıcı bir makamdır; inici şekline eviç denilir. Bünyesinde 3 adet dörtlünün sesleri, pestten tîze doğru şöyledir: ırak, rast, dügâh, segâh, (ırak’da segâh dörtlüsü), dügâh, segâh, çârgâh, nevâ (yerinde uşşak dörtlüsü), nevâ, hüseynî, acem, gardâniye (nevâ’dan pûselik dörtlüsü).