sultânî-yegâh

Sözlük anlamı

1. 1
   müz. Türk müziğinde bir makamdır. Dede Efendi tarafından -II. Sultan Mahmud’a ithâfen- tesmiye edilmiştir (ki 4 parçalık faslı, pâdişah vasfında medhiyedir) [şu halde tahmînen 130 seneliktir]. Sultânî-yegâh, pûselik makamının re (yegâh) perdesindeki şeddidir (re mineur). Güçlüsü -beşinci derece olan- dügâh (lâ) perdesidir. Umûmiyetle inici olarak seyreder. Donanımına “si” için bir küçük mücenneb bemolü konulur; yeden’in “do” bakıyye diyezi, nota içerisinde kullanılır. Dizisinde niseb-i şerîfeden -pûselikte olduğu üzere- 9 tânesi mevcuttur (hepsi) ve şu halde “mülâyim” dir. Orta sekizlisindeki sesleri -tizden peste olmak üzere- şöyledir: nevâ, nim hicaz, kürdî, dügâh, rast, acem-aşîran, hüseynî-aşîran ve yegâh. Makam, rağbetle kullanılmıştır. Gayet güzel bir diziye mâlik olup, hayal dolu “lyrique” ve şuh aşk parçaları için tercih edilebilir. Bir zamanlar, makamın ismi “millî-yegâh” (?!) diye değiştirilerek, zamânın “tragi-comique” timsallerinden biri yaratılmıştır.