şevk-efzâ

Sözlük anlamı

1. 1
   şevklendiren, neşe arttıran
2. 2
   i. müz. Türk müziğinde bir mürekkep makam olup, kuvvetli bir tahmin ile III. Selim tarafından terkîbolunmuştur. Biraz kasvetli, lyrique ve içli bir makamdır. Oldukça rağbetle kullanılmıştır. Şevk-efzâ, acem aşîran, çârgâh’da zengüle ve acem aşîran’da nikriz beşlisinden mürekkeptir. İnici çıkıcı karışık bir şekilde seyreder. Nikriz beşlisi ile acem aşîran (fa) perdesinde kalır (ki acem aşîran’ın da durağıdır). Güçlüleri, birinci derecede -çârgâhda zengüle’nin güçlüsü olan- gerdâniye (sol), ikinci derecede de -acem aşîran’ın güçlüsü ve çârgâhda zengülenin durağı olan- çârgâh (do) perdeleridir. Donanımına Acem aşîranın küçük mücenneb bemolü (si için) konulur; çârgâhda zengüle için “si” bekar ve “si” koma bemolü, “mi” koma bemolü, “lâ” ve “re” bakıyye bemolleri ile acem aşîranda nikriz beşlisi için de “si” bekar ve “si” koma bemolü, “lâ” bakıyye bemolü, nota içerisinde kullanılır. Bâzı şevkefzâ eserlerin, mevzuubahis nikriz beşlisini kullanmaksızın acem aşîran makamı ile karar verdiği de görülür.